Chúa Ngũ Phương và Chứa Nguyệt Hồ

 

Bà đồng H. không “sát cãn” Đức Thánh Trản, nên Bà chỉ hầu trùm khăn các giá Đức Thánh Trần, Vưong Cô Đệ Nhất, vương Cô Đệ Nhị (con gái Đức Thánh Trần). Ncu ai có cãn Phủ Trần Triều thì thường nhập đồng dưới hình thức ngồi bấc ghế với các nghi thức dùng tắm khăn lụa trắng thắt cổ, xiên lềnh mang đậm tính ma thuật dể trừ ma tà chứa bệnh. Hay vào dịp giỗ Thánh tháng 8, có nghi lễ xẻ lưỡi lấy máu làm bùa trừ tà chữa cho bệnh nhân cho cá nãm, gọi là “cát dấu mặn”.

>Khóa luyện thi Violympic toán lớp 8

Bà đồng H vốn theo dòng dồng bói, thờ Bà Chúa Ngũ Phương và Chúa Nguyệt Hồ, có đền thò chính ồ Bắc Giang, nên lần nào hàu thánh, bà cũng thinh mời Chúa Ngũ Phương và Chứa Nguyệt Hồ giáng đồng, mà các giá đồng này ở Hà Nội vốn không hay gặp. Chúa Ngũ Phương mặc toàn đồ xanh, còn Chúa Nguyệt Hồ thuộc Thủy phủ mặc toàn đồ trắng. Bà nói với tôi sau khi lên đồng là, nếu Chúa Nguyệt Hồ giáng đồng thì sau này xem bói sẽ chính xác hơn vì được Chúa mách bảo.

>>Ôn thi:Xem tại đây

Sau các giá giáng dồng cúa Thánh Mầu !à các giá nhập đồng của các Thánh hàng Qụan. Trong 10 vị Thánh hàng Quan, lần này có 4 vị nhập đồng. Đó là Quan Đệ Nhát, Quan Đệ Nhị (hay Quan giám sát), Quan Tam Phủ và Quan Đệ Ngũ. Các vị Thánh hàng Quan đều thuộc võ quan, nên àn mặc và diệu bộ rát uy nghi, mạnh mê, thường mang theo cò lệnh, cung, kiếm. Bốn vị quan này thuộc nhiều Phủ khác nhau. Quan Đệ Nhất thuộc Thiên Phủ, mặc lễ phục màu đỏ, gốc tích Thiên thần sau khi giáng trần hành việc quan thì đi tu, không tiếp xúc ‘vóí ngưàì trần, do vậy sau khi dâng hương Thánh Mẩu thi Quan Đệ Nhất “xe giá hồi cung”.

Quan Đệ Nhị và Quan Đệ Ngũ thuộc Nhạc phủ, trấn giứ Thượng Ngàn (rủng núi) nên các vị đều mặc lễ phục màu xanh. Khác với Quan Đệ Nhất, hai vị Thánh Quan này tiếp xúc với ngưòí trần nhiều, ncn sau khi dâng lễ Thánh Mau, Quan Đệ Nhị và Đệ Ngũ nhập đồng vói điệu múa kiếm và long đao; ngồi thưởng thức lời văn chầu kể lại sự tích của Thánh Quan. Đặc biệt Quan Đệ Nhị giám sát việc sinh tứ của người trần:

“Sổ hội đồng, một tay Qụan biên chép Số mệnh trần gian, sinh tứ Quan chép biên Ai mà hiếu thuận thảo hiền, tu nhân tích đức Quan lớn chép biên cho thọ trường”

(Vin chầu Quan Đệ Nhị)

Trong hai giá này, Thánh Quan còn phán truyền, nhận lòi thỉnh cầu của người trần, ban phát lộc rồi mói “thăng”, “xe giá hồi cung”.

Quan Đệ Tam hay Quan Tam Phủ thuộc Thoải Phủ nên lễ phục màu trắng. Sau khi nhập đồng Quan Đệ Tam dâng lễ, múa kiếm, nhận rượu và thuốc lá dâng, thưởng thức lời hát văn, phát lộc và “thăng”. Trong các giá Hàng Quan của Bà đồng H, Quan Đệ Tứ chỉ giáng đồng trong trạng thái trùm khàn rồi “thăng” ngay, chứ không nhập đồng như các Thánh Quan khác.

Trong các giá hàng Quan, đặc biệt là Quan Lớn Tuần Tranh, dền thờ chinh ở Lảnh Giang (Hà Nam), với dáng điệu mạnh mẽ, do vậy, đến giá Quan Lớn Tuần Tranh, người trần thường dâng lễ để trù tà, giải hạn vào dịp đầu năm. Trong nghi lễ giải hạn, người nào gặp nãm có sao dữ chiếu mạng phải giải hạn bằng cúng hình nhân thế mạng và các đồ vàng mã khác. Ngươi nào mãi mà không lấy được chồng, được vợ, đi xem do có tiền duyên với người âm, thì phái làm nghi lễ cắt tiền duyên. Người cắt tiền duyên, đội lỗ lên đầu, Bà đồng hay Ông đồng, dùng kéo cắt lễ vật và sớ thành hai, một phần hóa, còn phần kia mang về, gặp dòng sồng thì ném xuống, mặt quay di để ngưòi âm không nhận mặt được mía.

Trong số 12 vị Thánh hàng Chầu (Chúa), Bà đồng H chi nhập đồng 5 vị Thánh, đó íà Chầu Đệ Nhị Thượng Ngàn, Chầu Thác Bỏ, Chầu Lục, Chầu Mười Đỏng Mỏ và Chầu Bé Bắc Lệ, còn các vị Chầu Đệ Nhắt và Chầu Đệ Tứ thì chi giáng chứ không nhập đồng. Căn cứ vào thần tích và các bài vãn chầu thì các vị Thánh hàng Chầu đều là nứ thần có nguồn gốc nhân thần, đại diện và giúp việc cho

Thánh Mầu đ bốn phủ. Hơn thế nứa các vị thản này phần lđn có nguồn gốc người dân tộc thiểu sổ như Dao (Chầu Đệ Nhất), Nùng (Chầu Lục), Tày (Chầu Mười), Mưòng (Chầu Thác Bờ), vì vậy, trang phục, âm nhạc, múa trong các giá này ít nhiều mang sắc thái cúa các dân tộc thiểu số kể trên.

ỏ tất cả các giá đồng, sau khi Thánh “thăng” thì những người hầu dâng đều gấp rút chuẩn bị lễ phục cho ồng đồng, Bà đồng. Họ cỏi lễ phục cũ thay lễ phục mới. Lễ phục hàng Chầu gồm áo, váy, khăn, thắt lưng, đồ trang SIÍC rắt đẹp và mang sắc thái trang phục của dân tộc thiểu số. Sau khi dâng lỗ, các giá hảng Chầu đều có múa, như múa mồi, múa chèo dò, múa quạt, múa kiếm,… trong đổ múa mồi là điệu múa tiêu biểu. Khi Bà đồng H múa, con nhang đệ tử ngồi dự xung quanh đều chắp tay, ca ngợi Chầu mặc đẹp, múa khéo. “Lạy Chầu, Chầu đẹp quá!”. Thấy tồi rát húng thú vót điệu múa mồi, một Bà ngồi bên giải thích “Các Chầu thưòng ỏ trên rùng núi, không khí âm u, nên đốt mồi lủa dể soi đưòng, xua tan âm khí”.

Được khen, Chầu tung tiền thưđng cho cung văn và các con nhang đệ tủ và quan khách ngồi dự. Lời hát văn trong các giá Chầu củng rát hay, giầu hình ảnh và được cung văn hát theo điệu Xá thượng, Xá ìệch, )à nhũng điệu mang sắc thái âm nhạc các dân tộc thiểu số.

“Trên ngàn gió cuốn rung cây

Dưới khe cá ìặn, chim bay về ngàn

Canh khuya nguyệt lặn sao tàn

Chiếc thoi bán nguyệt khoan khoan chèo vào

Gập ghểnh quán thấp ìầu cao

Khi ra núi đỏ, khi vào ngàn xanh

Thượng ngàn Đệ nhị tối ìinh”

Related Posts

Leave a Reply